Rak piersi i rak jajnika

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u Polek – każdego roku odnotowuje się ok. 14 tysięcy nowych zachorowań! Nowotwór ten stanowi drugą co do częstości przyczynę śmierci z powodu nowotworu złośliwego u kobiet! Wśród licznych czynników ryzyka rozwoju raka piersi występują mutacje genetyczne w genach BRCA1 i 2, które stanowią dziedziczną predyspozycję do rozwoju raka piersi i jajników.

RAK PIERSI

W przypadku mutacji BRCA1 ryzyko rozwoju raka piersi w ciągu całego życia wynosi od 26% do 85%. Obecnie 59% wszystkich zachorowań na raka piersi dotyczy kobiet w przedziale wiekowym 50-69 lat, jednak obserwuje się wzrost zachorowalności wśród znacznie młodszych kobiet. 1% przypadków raka piersi dotyczy mężczyzn.

Profilaktyka

Rak piersi to nowotwór charakteryzujący się długą fazą przedkliniczną i zazwyczaj objawia się po latach utajonego wzrostu – dlatego pamiętajmy o badaniach profilaktycznych: USG piersi i mammografii. Każda kobieta przed 30 rokiem życia powinna wykonać USG piersi i pamiętać o mammografii, kiedy ukończy 40 rok życia.

Choroba staje się poważnym zagrożeniem dla kobiet, których bliskie krewniaczki: mama, babcia, ciotka, siostra, chorowały na nowotwór piersi. Te kobiety powinny zdecydować się na szczególną profilaktykę – systematyczne badania USG piersi lub/i mammograficzne.

Kobiety z mutacją genu BRCA1 zaliczają się do grupy wysokiego ryzyka rozwoju raka piersi. Kwalifikują się do profilaktycznej mastektomii (w tym mastektomii podskórnej z jednoczasową lub odroczoną rekonstrukcją piersi), na którą muszą wyrazić w pełni świadomą zgodę. W przypadku braku akceptacji tego postępowania możliwa jest profilaktyka z corocznym badaniem MRI (rezonans magentyczny) piersi zamiast typowej mammografii.

RAK JAJNIKA

W przypadku mutacji BRCA1 ryzyko rozwoju raka jajnika w ciągu całego życia wynosi od 16% do 63%. Nowotwór ten występujący głównie u kobiet w okresie około- i pomenopauzalnym. Choroba ma bardzo nietypowe objawy: dotyczą one organów wewnętrznych. Stąd też bardzo wiele kobiet jest diagnozowanych pod kątem raka jajników w późniejszym okresie rozwoju choroby. U kobiet mogą się pojawiać następujące objawy: bóle podczas stosunku, bóle krzyża, nieregularne miesiączki, ból w miednicy, zaparcia, niestrawność, uczucie pełności, wzdęcia, gazy, nudności. Objawy te powinny skłonić każdą kobietę do pilnej wizyty w gabinecie lekarza ginekologa!

Profilaktyka

Ze względu na nietypowe objawy raka jajnika, bardzo istotne jest przestrzeganie cyklicznych badań kontrolnych wraz ze szczegółowym wywiadem lekarskim.

Kobiety z mutacją genu BRCA1 zaliczają się do grupy wysokiego ryzyka rozwoju raka jajników. Kwalifikują się do profilaktycznego wycięcia jajników (również metodą laparoskopową) po 40 roku życia, kiedy nie planują już potomstwa. Szczególnie jest to postępowanie wskazane ze względu na brak możliwości badań profilaktycznych.

SPRAWDŹ, CZY NIE JESTEŚ W GRUPIE RYZYKA?

W przypadku wystąpienia jakiegokolwiek z poniższych zdarzeń kobieta powinna zgłosić się do Poradni Genetycznej celem oznaczenia obecności mutacji genu BRCA1:

  • 2 krewnych w pierwszej linii z rozpoznanym rakiem piersi, w tym 1 zdiagnozowanym przed 50 rokiem życia
  • 3 lub więcej krewnych w pierwszej lub drugiej linii z rozpoznaniem raka piersi w każdym wieku
  • Rak piersi i rak jajników u krewnych w pierwszej lub drugiej linii
  • Krewny w pierwszej linii z obustronnym rakiem piersi
  • Rak piersi u męskiego krewnego
  • 2 lub więcej krewnych w pierwszej lub drugiej linii z rozpoznaniem raka jajników.

Pliki do pobrania: